loading

Show info

Współfinansowano ze środków
Funduszu Sprawiedliwości,
którego dysponentem jest
Minister Sprawiedliwości

STOP PRZEMOCY WOBEC DZIECI

Dziecko w świetle prawa

Prawne aspekty przeciwdziałania przestępczości wobec dzieci.

Ustawowe pojęcie dziecka:

  • W rozumieniu ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka dzieckiem jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności.

Zgodnie z art. 10 kodeksu cywilnego:

  • Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście.
  • Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa.

Dziecko w prawie

Zgodnie z kodeksem cywilnym, pełnoletniość uzyskuje się z chwilą ukończenia 18 lat. Oznacza to, że okres pomiędzy urodzeniem a osiągnięciem pełnoletniości to okres, kiedy człowiek jest małoletnim w rozumieniu prawa cywilnego.

Kodeks wyróżnia w zasadzie dwie kategorie małoletnich:

  • przed ukończeniem 13 roku życia – małoletni nie mają w ogóle zdolności do czynności prawnych. W imieniu osoby niemającej zdolności do czynności prawnych, czynności tych może dokonywać jedynie jej przedstawiciel ustawowy. Przedstawicielami ustawowymi osoby niepełnoletniej są w zasadzie rodzice bądź jedno z nich.
  • pomiędzy 13 a 18 rokiem życia – małoletni nabywa już ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Dziecko od urodzenia aż do pełnoletności pozostaje pod władzą rodzicielską, najczęściej obojga rodziców.

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności:

  • obowiązek i prawo do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka,
  • wychowywanie dziecka,
  • kierowanie dzieckiem,
  • obowiązek troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka.

Zakaz stosowania kar cielesnych:

  • Zgodnie z treścią art. 96 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego osobom wykonującym władzę rodzicielską oraz sprawującym opiekę lub pieczę nad małoletnim zakazuje się stosowania kar cielesnych.

Pojęcie „nieletniego” w prawie karnym nie jest tożsame z definicją „małoletniego” określoną w przepisach kodeksu cywilnego.

Kodeks karny rozróżnia:

  • „nieletniego” – przed ukończeniem 17 lat,
  • „młodocianego” – popełnia czyn zabroniony przed ukończeniem 21 lat i nie ukończył 24 lat w czasie orzekania w pierwszej instancji

Akty prawne:

  • Konwencja o Prawach Dziecka – podstawowym dokumentem międzynarodowym dotyczącym praw dziecka jest Konwencja praw dziecka, uchwalona przez ONZ w 1989r., ratyfikowana przez Polskę w 1991 r.
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks postępowania karnego
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny
  • Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
  • Ustawa z dnia 10 czerwca 2010 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw
  • Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich

Stowarzyszenie Pomorskie Centrum Terapeutyczno – Prawne INTERIOS

© 2018