loading

Show info

Współfinansowano ze środków
Funduszu Sprawiedliwości,
którego dysponentem jest
Minister Sprawiedliwości

STOP PRZEMOCY WOBEC DZIECI

Symptomy i mechanizmy doświadczenia przemocy

Psychologiczne aspekty przeciwdziałania przestępczości wobec dzieci.

Symptomy doświadczania przemocy:

  • Regres w zachowaniu (np. płacz, ucieczka)
  • Izolowanie się, apatia, agresja
  • Częste lub szczegółowe poruszanie tematów seksu w zabawie czy rozmowie
  • Wciąganie młodszych dzieci w nietypową aktywność seksualną.
  • Seksualizowanie relacji – dziecko uwodzące
  • Świadomość seksualna wykraczającą poza poziom dojrzałości dziecka
  • Zaburzenia snu, zaburzenia odżywiania.
  • Moczenie się, zanieczyszczanie
  • Zahamowania rozwoju fizycznego, spadek wagi
  • Przesadne unikanie mężczyzn
  • Zachowania autodestrukcyjne (samookaleczenia, próby samobójcze)
  • Trudności szkolne
  • Depresja, lęk
  • Zachowania ryzykowne i aspołeczne
  • Uzależnienia
  • Problemy psychiatryczne
  • Dawanie do zrozumienia, że ma się jakąś tajemnicę
  • Adaptacja do „nienormalnej” sytuacji

Mechanizmy przemocy:

  • Dziecko doznające przemocy często czuje się lojalne wobec osoby/ osób które stosują przemoc, boi się i / lub wstydzi.
  • Zdarza się, że chroni oprawcę, aby nie cierpieć jeszcze bardziej z poczucia zawodu i żalu, że ktoś ważny zamiast chronić, wspierać sprawia ból.
  • Często nawet, jeśli poszukuje pomocy, to nie robi tego wprost i jest często nie zrozumiane.
  • Nabiera przekonania, że cokolwiek zrobi, to i tak nie zmieni to jego sytuacji, zwłaszcza wtedy gdy jego zachowania są niezauważane lub piętnowane.
  • Ma poczucie, że jest dodatkowo karane, źle traktowane i że nie ma na nic wpływu, umacnia się w bezradności.
  • Dzieci, które doświadczają przemocy, żyją w przekonaniu, że tak właśnie powinno być.
  • Mówimy o zbudowaniu tożsamości ofiary w procesie ,,wychowania’’
  • Wzmocnienie bezradności – w odróżnieniu od dorosłych dzieci są całkowicie zależne od rodziców czy opiekunów.
  • Dziecko doznające przemocy, poszukujące dla siebie pomocy, przekonuje się szybko, że działania mające je ochronić, nie skutkują i nie przynoszą oczekiwanych przez nie efektów, zamyka się i dochodzi do ,,powtórnego zranienia’’ i procesu wiktymizacji
  • Systematyczne, świadome i celowe oddziaływanie na człowieka, w celu zmiany jego przekonań, postaw, uczuć i potrzeb.
  • Wymuszenie przez sprawcę, by ofiara przemocy funkcjonowała zgodnie z jego życzeniami.
  • Doprowadzanie do utraty poczucia własnej wartości oraz podporządkowania się sprawcy.
  • Izolowanie, poniżanie i degradacja, monopolizacja uwagi, doprowadzenie do wyczerpania, wywoływanie lęku i depresji, naprzemienność kary i nagrody.

Ostra reakcja na stres, nazywana ostrym zaburzeniem stresowym (ang. ASD – acute stress disorder) to objawy doświadczane bezpośrednio po urazie psychicznym. Mogą trwać od kilku dni do 4 tygodni.

Objawy są następujące:

  • uczucie obcości własnej osoby, ciała (depersonalizacja)
  • odczucie obcości świata (derealizacja)
  • uczucie oszołomienia
  • poczucie odrętwienia
  • problemy z pamięcią
  • złość, gniew, rozpacz
  • unikanie innych, izolacja
  • dziwne zachowanie

Osoba taka postrzega otaczający świat jako nierealny, jakby ze snu. Czasami taki stan może się pojawić w reakcji na zmianę sytuacji społecznej, katastrofy, wypadki itd. Może on również wystąpić w przypadku przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej. Stan ten bywa określany też jako „szok psychiczny’’.

  • Zaburzenia lękowe PTSD występują u ofiar napadów, gwałtów i innych traumatycznych wydarzeń, np. wojen, klęsk żywiołowych, wypadków drogowych.
  • Dotyczą sytuacji, w których człowiek jest narażony na utratę zdrowia i życia.
  • Nasilenie PTSD zależy od intensywności i czasu trwania traumy.
  • Objawy PTSD są intensywniejsze u osób, które przeżyły traumę w wyniku aktywności człowieka (gwałt, przemoc domowa), niż u ofiar zjawisk naturalnych (powódź, huragan).
  • Objawy PTSD: zaburzenia snu, drażliwość, wybuchy gniewu, złości, czujność, natarczywe wspomnienia, koszmary senne.
  • Akt przemocy burzy wizję świata, porządek, normy i zasady osoby doznającej przemocy.
  • Ofiara czuje rozpacz, poczucie krzywdy, niesprawiedliwości i zaczyna szukać pomocy.
  • Niestety zdarza się, że spotyka się z nieprawidłowymi reakcjami osób, z którymi dzieli się swoimi problemami i od których oczekuje pomocy i wsparcia.
  • Takie zachowanie służb, które przejawia się bagatelizowaniem problemów czy obwinianiem ofiary nazywamy wtórnym zranieniem.
  • Mechanizm, który zaobserwowano u ofiar zamachu terrorystycznego w Sztokholmie.
  • U osób przetrzymywanych przez terrorystów, a następnie uwolnionych przez policję pojawiły się reakcje, które większość obserwatorów uznała za irracjonalne.
  • Otóż niedawni zakładnicy zaangażowali się w proces obrony swoich oprawców, zamiast żądać sprawiedliwości, czy nawet odwetu (co w tej sytuacji byłoby bardziej zrozumiałe).
  • Jedna z ofiar tak związała się z terrorystą, iż zawarła z nim porozumienie.
  • W tej sytuacji można mówić o „patologicznej wdzięczności” za to, co zamachowiec mógł zrobić, a w rezultacie tego nie uczynił. Mógł zabić, a tego nie zrobił. Był panem ich życia i śmierci i darował im to życie, więc tylko dzięki niemu żyją.

Podobny mechanizm obronny pojawia się u ofiar przemocy domowej. Są one wdzięczne sprawcom za drobne przywileje, które jeszcze mają, za „miodowe miesiące”, za chwile spokoju i namiastkę uczucia, a czasem nawet za to, że żyją.

  • Dziecko nie jest w stanie zrezygnować z myślenia dobrze o rodzicach, mając nadzieję na dobre chwile.
  • Często wybiera obwinianie siebie ponieważ rozpaczliwie potrzebuje zachować dobry obraz rodzica.
  • Obwinianie siebie pozwala mu wierzyć i mieć nadzieję na to, że jeśli się postara to będzie lepiej.

PAMIĘTAJMY ! „Przeżycia nie przestaną po prostu istnieć. Ważne, aby zrozumieć i umieć żyć z tym, co się stało, a nie przejść nad tym do porządku dziennego.”

Stowarzyszenie Pomorskie Centrum Terapeutyczno – Prawne INTERIOS

© 2018